Hemoroidy i proktologia

Hemoroidy i proktologia

Hemoroidy to słowo znane wielu ludziom i u większości z nich wywołujące nieprzyjemne skojarzenia związane z dolegliwością uciążliwą i krępującą. Wokół dolegliwości związanych z hemoroidami narasta sporo mitów, na ogół jest to bowiem temat tabu. Warto zatem wyjaśnić czym tak naprawdę są.

Otóż hemoroidy (łac. varices haemorrhoidales) to ciała jamiste w postaci guzków krwawniczych, zawierające sploty naczyniowe, znajdujące się w kanale odbytu, 2-3 cm wgłąb. Może ich być 3 lub więcej. Wbrew powszechnemu przekonaniu samo ich występowanie nie jest jeszcze chorobą. Ich naturalną funkcją jest pomoc wypróżnianiu poprzez naprzemienne kurczenie się i powiększanie oraz uszczelnianie odbytu. O stanie chorobowym mówimy w przypadku ich przerodzenia się w żylaki odbytu. Dochodzi do tego, gdy przepływ krwi przez sploty naczyniowe zostaje zachwiany. W skutek ich niedrożności, krew tworzy małe wypukłości w błonie śluzowej, często nazywane grudkami. Bolesne guzkowate zmiany w ujściu odbytu, są zakrzepami okołoodbytniczymi, za sprawą których żyły stają się nabrzmiałe. W zależności od miejsca zatrzymania obiegu krwi, pojawić mogą się w górnej lub dolnej części odbytu. W początkowej fazie choroby pozostają wewnątrz odbytu, jednak z czasem wypadają na zewnątrz przy kichaniu, kaszlu, oddawaniu moczu czy większym wysiłku.

Hemoroidy określa się mianem choroby cywilizacyjnej, gdyż dosięga dużą część społeczeństwa, bez względu na wiek. Statystyki dodatkowo alarmują o zwiększeniu liczby zachorowań w ostatnich latach. Wraz z wiekiem wzrasta zagrożenie wystąpienia tego schorzenia, w szczególności zaś u osób prowadzących siedzący tryb życia i otyłych. Bezpośrednim mechanizmem, prowadzącym do powstania hemoroidów jest wzrost ciśnienia żylnego w naczyniach splotowatych odbytu. Osoby chore często uskarżają się także na męczące zaparcia. W związku z hemoroidami cierpi ponad jedna czwarta ludzi na świecie. Prawdopodobieństwo nawrotu choroby u ludzi dorosłych waha się pomiędzy 10 – 20%. 

Objawy hemoroidów

O wystąpieniu choroby hemoroidalnej świadczyć może szereg czynników. Objawy są dość specyficzne dlatego jej rozpoznanie z reguły nie jest trudne. Na początku szeregu tego niezmiennie zatem figuruje świąd i pieczenie w okolicach odbytu. Charakterystyczne są też drobne krwawienia i obecność świeżej krwi w kale. Chory zaobserwować może jasnoczerwone ślady krwi na bieliźnie, które powinny zaalarmować go o kłopotach z obiegiem krwi. Kolejnym objawem trapiącym chorych jest pozostawianie śladów stolca na bieliźnie i nieustannie towarzyszące uczucie niepełnego wypróżnienia się. Co gorsza, opisane objawy występują łącznie prawie we wszystkich przypadkach. Bez wątpienia wszystkie są przyczyną dyskomfortu i utrudniają normalne funkcjonowanie dotkniętych nimi osób. Z tego powodu ważne jest by zapomnieć o skrępowaniu i udać się do lekarza w celu postawienia trafnej diagnozy. Choć wiele pacjentów ma tendencje do bagatelizowania sprawy, twierdząc, że okolice intymne jako wyjątkowo wrażliwe i delikatne są bardzo podane na podrażnienia i skaleczenia, należy pamiętać że opisane wyżej objawy świadczyć mogą nie tylko o żylakach odbytu, lecz także innych, często poważniejszych dolegliwościach. Warto więc mieć stuprocentową pewność, czy faktycznie ma się do czynienia z przejściową niedyspozycją, żylakami, czy może inną, bardziej zagrażającą chorobą.

Fazy rozwoju hemoroidów

Rozwój żylaków odbytu obejmować może cztery fazy. W pierwszym stadium choroby pojawiają się raczej drobne żylaki, zauważalne są już pierwsze krwawienia, pomimo tego nie są odczuwalne niedogodności, a chory nie ma najczęściej na tym etapie podejrzeń co do objawów, które uznaje za przypadkowe lub przejściowe. Z przejściem do drugiej fazy związane jest wystąpienie większych zmian chorobowych. Krwawieniu towarzyszy wypadanie żylaków, w dodatku zwiększa się ich bolesność. W trzecim etapie żylaki wypadają na zewnątrz odbytu i zaczynają być coraz bardziej widoczne. Wciąż możliwe jest ich cofnięcie w głąb kanału odbytu przy pomocy palca, jednak na tym etapie dolegliwości są naprawdę poważne i w dużej mierze zakłócają funkcjonowanie chorego. Etap czwarty, ostatni to stadium, w którym żylaki utrzymują się na zewnątrz i nie da się ich cofnąć na swoje miejsce. W tym momencie potencjalne zagrożenie stanowi zakrzepica oraz różnorakie powikłania. 

Proktolog

Proktolog to lekarz zajmujący się leczeniem dysfunkcji jelita grubego i odbytu. Proktologia natomiast – to dziedzina chirurgii poświęcona chorobom jelita grubego i odbytnicy. Opisuje objawy, przyczyny, metody zapobiegania oraz leczenia, między innymi hemoroidów. Wyróżnia choroby zapalne i nowotworowe odbytu. Objawy tych chorób są uciążliwe i długotrwałe, o nawracającym charakterze. Jedną z wielu metod diagnostyki praktykowanych przez proktologów jest USG przezodbytnicze. W przypadku zaobserwowania pierwszych niepokojących sygnałów, należy bez zbędnego wahania udać się do proktologa. Jako specjalista, sprawnie przeprowadzi badanie i postawi diagnozę – podstawę dalszych działań oraz oczywiście w odpowiedni sposób ustawi leczenie pacjenta.